Kranslegging, erewacht, bloemenzee en mini-documentaire 4 mei Comité Huizen

In Huizen is de afgelopen tijd gewerkt aan de invulling van de 4 mei herdenking. In verband met de coronamaatregelen is er ook dit jaar sprake van een aangepaste herdenking voor jong en oud met een kranslegging, erewacht, bloemenzee en een mini-documentaire van het 4 mei Comité met achtstegroepers van basisschool De Rehoboth in de hoofdrol. 

Kranslegging

Op 4 mei, ’s ochtends om 08.00 uur, is er een kranslegging bij het herdenkingsmonument op het Prins Bernhardplein. Om 11.00 uur worden er bloemen gelegd bij het verzetsmonument in het Warandepark. Op het Prins Bernhardplein wordt de eerste krans gelegd door burgemeester Niek Meijer. Daarna volgen de collegeleden, het 4 mei comité en het Veteranencomité. Van 8.30 uur tot 20.00 uur zorgt het Veteranencomité voor een erewacht van één persoon bij het monument, met elk uur een wisseling van de wacht. Vanaf 8.30 uur is het voor iedereen de hele dag mogelijk om bloemen te leggen bij het monument. De organisatie vraagt mensen daarbij rekening te houden met een minimale afstand van 1,5 meter.

Mini-documentaire 4 mei Comité Huizen

Voor het tweede jaar op rij heeft het 4 mei Comité Huizen een mini-documentaire gemaakt, waarin kinderen van basisschool Rehoboth de verhalen van Huizer oorlogsslachtoffers vertellen en burgemeester Niek Meijer zijn 4 mei-toespraak houdt. De mini-documentaire is te zien via: https://youtu.be/90Ks67O_Mqc 

Levensverhalen

Het doel van het 4 mei Comité Huizen is al tien jaar: geef de namen op het herdenkingsmonument aan het Prins Bernhardplein een gezicht. Zoek naar de levensverhalen achter die in steen gebeitelde namen. Dit jaar zijn dat de verhalen van Jan de Graaf, Henri Katan en Wim van den Born. 

Jan de Graaf

Hun levens zijn totaal verschillend verlopen. Neem het verhaal van de Huizer Jan de Graaf, verteld door Rick. De Graaf ontsnapt in de jaren ‘30 aan de armoede van de crisisjaren en neemt dienst in het Koninklijk Indisch leger (KNIL) in Indië. In 1942 wordt hij door het Japanse leger krijgsgevangen gemaakt en hij sterft uiteindelijk bij het werk aan de dodenspoorlijn in Thailand.

Wim van den Born en Henri Katan

Het tweede ‘gezicht’ wordt voorgelezen door Jasmijn. Het is het verhaal van haar oudoom Wim van den Born. In 1951 maakt hij een oefenvlucht. Hij krijgt motorproblemen en ‘ditcht’ zijn vliegtuig succesvol in zee. Hij verdrinkt toch omdat zijn reddingslijn blijft haken aan zijn zinkende vliegtuig.

Tenslotte vertelt Lisa het verhaal van Henri Katan. ,,Deze is net zo oud als mijn broer”, zegt Lisa aangedaan terwijl ze de kaart van de 14-jarige Henri Katan schildert. De joodse jongen Henri duikt onder in Huizen, wordt verraden en komt in kamp Vught terecht. Op 7 juni wordt hij samen met 1291 andere kinderen naar Sobibor gedeporteerd, waar ze drie dagen later allemaal worden vermoord.

Aangrijpend en toch niet zwaar van toon

Hoe aangrijpend de verhalen ook zijn, zwaar van toon is de mini-documentaire nooit. “We hebben de leerlingen gevraagd of ze 98 kartonnen kaarten wilden maken, met daarop de 98 namen van het herdenkingsmonument. Hoe ze de kaarten zouden versieren mochten ze zelf weten”, vertelt Hein Hoffmann, voorzitter van het 4 mei Comité. “Je ziet dat die aanpak heel goed werkt. Hoe zwaar het onderwerp ook is, het heeft nu toch iets luchtigs, iets vrolijks bijna. Komt natuurlijk ook door de manier waarop Iris van Ramshorst, de juf van groep 8 de leerlingen begeleidt. Echt goed gedaan!”
De knutsel- annex geschiedenisles, waarin je ziet hoe de kinderen de kaarten versieren met hartjes, glitters en zilververf, vormt het begin van deze 4 mei-film. De kaarten komen later allemaal in beeld, terwijl de 98 namen worden voorgelezen. 

‘Zolang de namen worden genoemd, worden ze niet vergeten’

“Ik heb me laten inspireren door een oude clip van Bob Dylan”, zegt Hoffmann. ”Door alle 98 namen te laten zien realiseer je je als kijker pas hoeveel mannen en vrouwen, jongens en meisjes het eind van de oorlog niet hebben gehaald. We hebben nu in deze film drie namen getoond, maar ik zie het als onze plicht om alle namen te blijven herhalen. Zolang de namen worden genoemd, worden ze niet vergeten.”

‘Burgemeester Niek’

Uiteraard is er ook een rol in de film voor burgemeester Niek Meijer. ‘Burgemeester Niek’, zoals hij zichzelf op het schoolplein voorstelt, nodigt de kinderen uit om met hem op de fiets te stappen richting het monument op Prins Bernhardplein. Hij houdt een roos in zijn hand. De kinderen hebben emmertjes, schepjes en bakken vol Spaanse Margrieten bij zich die ze planten bij het monument. In zijn toespraak gaat de burgemeester dieper in op wat vrijheid betekent voor kinderen en jongeren. “Zij groeien nu op in een periode met beperkingen. Het is goed om dat te erkennen en te onderkennen”, aldus Niek Meijer. Net als vorig jaar verzorgt zanger/gitarist Bram Schermel de muziek met onder meer het gevoelige ‘Ma liberté’. 

Professionele filmploeg

De film is gemaakt door het 4 mei Comité Huizen en heeft vorm gekregen met medewerking van een professionele filmploeg, onder meer bekend van het historische tv-programma Andere Tijden: Mark Glastra van Loon (camera), Bouwe Mulder (geluid), Roy Ferwerda (montage) en Hein Hoffmann (regie).