Erfgoed verbouwen en verduurzamen

Woont u in een monument, een karakteristiek pand of in een beschermd stadsgezicht? Dan gelden er andere regels bij onderhoud of een verbouwing. Zo blijft het bijzondere karakter van Huizen in stand. 

Voor de meeste verbouw- of herstelwerkzaamheden aan een monument of in een beschermd stadsgezicht is een omgevingsvergunning nodig. Dit geldt ook voor veel verduurzamingsmaatregelen, zoals isoleren of het plaatsen van zonnepanelen.

Welke regels en eisen gelden er voor u?

In Huizen hebben we verschillende soorten erfgoed en welstandsgebieden. Er zijn monumenten, karakteristieke panden en panden in het gemeentelijk beschermd dorpsgezicht. Daarnaast maken we onderscheid tussen welstandsvrije en -arme gebieden, en bijzondere welstandsgebieden. Op deze kaart ziet u in welke categorie uw pand valt of in welk welstandsgebied u zich bevindt. In de welstandsnota staan de regels en eisen per welstandsgebied beschreven. Ook staat erin wat belangrijk is bij bouwen of verbouwen, zoals materiaal, vorm, afmetingen en kleur.

Een vergunning aanvragen en uw plan uitwerken

Wilt u een monument verbouwen, verduurzamen of herstellen? Of wilt u bouwen of verbouwen in een beschermd dorpsgezicht of een bijzonder welstandsgebied? Dan vragen wij u om uw plan zorgvuldig voor te bereiden. 

Erfgoed en ruimtelijke kwaliteit zijn belangrijk voor Huizen. De gemeente en de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit (CRK) hebben de verantwoordelijkheid om hier zorgvuldig mee om te gaan. De CRK doet dit als onafhankelijke commissie en geeft advies over de ruimtelijke en cultuurhistorische kwaliteit van plannen.

Ook van u als vergunningaanvrager verwachten wij een zorgvuldige voorbereiding. Om uw plan goed te kunnen beoordelen, moeten wij kunnen zien en begrijpen:

  • wat er nu is
  • welke cultuurhistorische, architectonische en ruimtelijke kwaliteiten aanwezig zijn
  • wat u wilt veranderen
  • waarom u deze verandering wilt
  • welke gevolgen de verandering heeft voor de bestaande kwaliteiten
  • en hoe het nieuwe ontwerp zich verhoudt tot de omgeving

Investeer vooraf in uw plan

Een goed plan begint niet alleen met een ontwerp, maar met goed vooronderzoek en documentatie. Breng de bestaande situatie zorgvuldig in beeld. Maak duidelijke foto's en tekeningen van de onderdelen die u wilt wijzigen. Onderzoek waar nodig de bouw- en cultuurhistorie en de technische staat. Beschrijf vervolgens wat u wilt veranderen en waarom.
Laat in uw tekeningen duidelijk zien wat bestaand is en wat nieuw wordt. Geef bijvoorbeeld aan welke onderdelen worden behouden, hersteld, vervangen of toegevoegd. Werk belangrijke details, materialen, kleuren en aansluitingen voldoende uit. 

Hoe beter de bestaande situatie en de voorgestelde verandering in beeld zijn gebracht, hoe beter wij uw plan kunnen beoordelen.

Heeft u hulp nodig bij welke tekeningen en documenten u aan moet leveren voor uw plan? Neem contact op met E. de Vries, monumentenmedewerker (em.devries@huizen.nl). Zij kan u verder helpen met de checklist aanvraagvereisten voor plannen die een extra toets op cultuurhistorische- en ruimtelijke kwaliteit krijgen.

Hoe vraagt u een vergunning aan?

Via het landelijke Omgevingsloket, het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO), kunt u een vergunning aanvragen. Dit doet u via omgevingswet.overheid.nl.

Lees meer over de behandeling van een vergunningaanvraag.

Dit helpt u én de gemeente

Een complete aanvraag voorkomt dat tijdens de behandeling aanvullende informatie moet worden opgevraagd. Dat kan het toetsingsproces versoepelen en voorkomt onnodige vertraging. Bovendien helpt een goede onderbouwing om samen tot plannen te komen die niet alleen uitvoerbaar zijn, maar ook bijdragen aan de kwaliteit en het karakter van Huizen en uw woongenot.

Uw architect, bouwkundig tekenaar of andere adviseur kan u helpen om de benodigde informatie en tekeningen op een goede manier aan te leveren.

Wanneer heeft u géén vergunning nodig?

U heeft geen vergunning nodig voor kleine onderhoudswerkzaamheden waarbij niets verandert aan:

  • materiaalsoort
  • kleur
  • vorm
  • detaillering of profilering

Voorbeelden van werkzaamheden zonder vergunning:

  • schilderwerk opknappen in dezelfde kleur
  • kapotte ruiten of een paar dakpannen vervangen met hetzelfde type
  • opstoppen van rieten daken
  • plaatselijk herstellen van pleisterwerk

Twijfelt u? Neem dan contact op met de gemeente: em.devries@huizen.nl. Zo voorkomt u vertraging of extra kosten.

Meer informatie over vergunningvrije werkzaamheden vindt u in de landelijke brochure Vergunningvrij van de Rijksdienst of op de website van Monumententoezicht.

Vooroverleg

Soms is het verstandig om eerst met de gemeente in gesprek te gaan voordat u een vergunning aanvraagt. Dit noemen we vooroverleg. Hoe complexer uw project, hoe meer een vooroverleg u kan helpen om de vergunning met ons voor te bereiden. Hiermee vergroot u de kans dat we uw vergunning kunnen toekennen.

Proces vooroverleg

Uw plan wordt tijdens een vooroverleg getoetst aan het bestemmingsplan, stedenbouwkundige eisen, monumentale waarden en welstandsvoorschriften. U kunt uw plan dan ook vooraf bespreken met de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit. U krijgt ook de kans om eventuele aanpassingen in uw plan voor te leggen. In een vroeg stadium overleggen voorkomt u dat u investeert in ideeën die niet mogelijk zijn.

Na een vooroverleg kan het plan, bij een vergunningaanvraag, definitief worden ingebracht voor welstandsadvies. In het geval van een rijksmonument zal ook de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en eventueel de provincie Noord-Holland hierover adviseren.

Voor een vooroverleg worden, net zoals voor een vergunning, leges gerekend. Deze ontvangt u terug als u na het vooroverleg een vergunningaanvraag indient. De leges voor een vooroverleg vindt u in de legesverordening van Huizen.

Wilt u meer informatie over een vooroverleg, e-mail ons dan op omgeving@huizen.nl. We helpen u graag verder.

Verduurzamen en energiezuinig maken

Monumenten staan vaak al eeuwenlang in onze gemeente en zijn daarmee een toonbeeld van duurzaamheid. Het energieverbruik kan echter hoog zijn en veel monumenteneigenaren willen het verbruik verlagen. Belangrijk is daarbij goed te ventileren zodat vocht zich niet kan ophopen in houten constructies en er geen houtrot ontstaat. Ook is het belangrijk dat nieuwe materialen en technieken het historische karakter niet aantasten of ontsieren.

Denkt u na over isoleren, een warmtepomp of zonnepanelen op je monument? Er zijn vaak meer mogelijkheden dan u denkt. 

Hieronder vind je handige informatie:

Uitgangspunten opknappen of verbouwen van beschermd erfgoed

Wanneer u te maken heeft met beschermd erfgoed, hanteert de gemeente Huizen en de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit een aantal uitgangspunten waarmee u in het achterhoofd aan de slag kunt gaan.

1. Behoud gaat voor vernieuwen

  • Historische materialen, constructies en details moeten zoveel mogelijk behouden blijven
  • Vervanging mag alleen als herstel echt niet meer mogelijk is
  • Aanvullend herstel heeft altijd de voorkeur boven volledige vervanging

2. Respecteer de bouwhistorie

  • Veranderingen door de tijd heen zijn onderdeel van de waarde van een monument
  • Reconstructies die historische lagen verwijderen zijn ongewenst
  • De bestaande situatie is leidend, tenzij herstel van een oorspronkelijke situatie kan zonder waardevol materiaal te verwijderen

3. Veranderingen moeten omkeerbaar zijn

  • Nieuwe toevoegingen moeten in principe weer verwijderd kunnen worden zonder schade aan het monument
  • Dit heet reversibiliteit en voorkomt permanente aantasting

4. Nieuwe materialen moeten compatibel zijn

  • Moderne materialen kunnen fysische of chemische schade veroorzaken
  • Alleen toepassen als bewezen is dat ze geschikt zijn
  • Hergebruik van historische materialen heeft de voorkeur

5. Restaureren is maatwerk

  • Elke restauratieopgave is uniek
  • Een goede bouwtechnische én cultuurhistorische analyse is noodzakelijk
  • Onderzoek (bijvoorbeeld bouwhistorisch of cultuurhistorisch) kan verplicht worden gesteld als waarden onvoldoende bekend zijn

Let bij uw keuze voor een aannemer, architect en materialen goed op de kwaliteit. Dan blijven monumentale waarden in stand en behoudt het pand zijn waarde.

Kosten

Aan een vergunningaanvraag of vooroverleg zitten kosten verbonden: leges. De leges voor een vergunningsaanvraag of vooroverleg vindt u in de legesverordening van Huizen.

Heeft u een andere vraag?

Wordt uw vraag niet beantwoord met deze informatie? U kunt met al uw vragen over gebouwd erfgoed in Huizen terecht bij onze medewerker monumentenzaken. Zij helpt u graag de goede richting in. Neem contact op met mevrouw E. de Vries via em.devries@huizen.nl.